ΘΕΜΑ: ΣΕΑΒ / HEAL-Link | Newsletter Οκτωβρίου 2026

ΑΠΟΣΤΟΛΕΑΣ: Manolis Koukourakis manolis@xxxxxx

NEWSLETTER

Οκτωβρίου 2026

Για να ενημερώνεστε για τις δραστηριότητες και τις δράσεις του HEAL-Link, παρακαλούμε εγγραφείτε εδώ.

Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΣΕΑΒ) ενημερώνει την ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα των μελών του σχετικά με την κατάσταση των συμφωνιών με εκδότες επιστημονικού περιεχομένου. Πρόκειται για τις συμφωνίες που συνάπτει ο ΣΕΑΒ για πρόσβαση σε ακαδημαϊκό και επιστημονικό περιεχόμενο, ενώ τα τελευταία χρόνια σε πολλές από αυτές προβλέπεται και η κάλυψη του κόστους δημοσίευσης σε καθεστώς Ανοικτής Πρόσβασης (στο εξής ΑΠ). Είναι κεντρική θέση του ΣΕΑΒ ότι τόσο η πρόσβαση σε ακαδημαϊκό και επιστημονικό περιεχόμενο, όσο και η κάλυψη του κόστους δημοσίευσης σε καθεστώς ΑΠ θα πρέπει να παρέχονται σταθερά και αδιάλειπτα ως υπηρεσίες στα μέλη του. Η ανάγκη να υπάρχει πρόνοια και σχεδιασμός για πολυετή χρηματοδότηση, καθώς έτσι εξασφαλίζονται ευνοϊκότεροι όροι συμφωνιών, ποιοτική παροχή υπηρεσιών και ουσιαστική στήριξη των μελών του ΣΕΑΒ, έχει ήδη επισημανθεί σε προηγούμενα δελτία τύπου και ανακοινώσεις.

Λαμβάνοντας υπόψη το έργο και τη θέση των ερευνητών/τριών καθώς και την ανάγκη τους για έγκαιρη πληροφόρηση, ο ΣΕΑΒ ανακοινώνει ότι δεν έχει λάβει ακόμα επίσημη ενημέρωση σχετικά με τα επόμενα έτη (2027 και εξής) και κατά συνέπεια ούτε έγκριση προϋπολογισμού/χρηματοδότησης από το ΥΠΑΙΘΑ. Οι διαπραγματεύσεις με τους εκδότες είτε έχουν παγώσει είτε δεν έχουν ξεκινήσει καθόλου, λόγω της αβεβαιότητας της κατάστασης. Επομένως, είναι πολύ πιθανό από την 1η Ιανουαρίου του 2027 να μην παρέχεται πρόσβαση σε περιεχόμενο και να μην είναι δυνατή η κάλυψη του κόστους δημοσίευσης σε καθεστώς ΑΠ. Τα μέλη του ΣΕΑΒ μπορούν να ενημερώνονται σχετικά με τις εξελίξεις στις σελίδες https://www.heal-link.gr/συμφωνίες-ανοικτής-πρόσβασης/ και https://scholarly.heal-link.gr.

Σημειώνεται ότι για τα έτη 2025 και 2026, λόγω της μακροχρόνιας και εξαιρετικής συνεργασίας του ΣΕΑΒ με τους εκδότες και με τη δέσμευση του ΥΠΑΙΘΑ για χρηματοδότηση, διατηρήθηκε η πρόσβαση στο περιεχόμενο και η δυνατότητα δημοσίευσης σε καθεστώςΑΠ, παρόλο που επρόκειτο για ετήσιες συμβάσεις, οι οποίες δεν είχαν υπογραφεί εγκαίρως.

Η διατήρηση των ανωτέρω υπηρεσιών διασφαλίστηκε αυτά τα δύο χρόνια με συντονισμένες ενέργειες, καθώς βασική μέριμνα του ΣΕΑΒ ήταν να αποφευχθεί η διατάραξη της ερευνητικής διαδικασίας, παρά το μεγάλο διαχειριστικό φορτίο πουεπέφεραν αυτές οι ενέργειες, τόσο στο ΣΕΑΒ όσο και στους υπόλοιπους εμπλεκόμενους φορείς.

Η Μονάδα Επιστημονικής Επικοινωνίας (https://scholarly.heal-link.gr/) έχει δημοσιεύσει μια νέα μελέτη για την Ανοικτή Πρόσβαση στην Ελλάδα με τίτλο «Δέκα χρόνια Ανοικτής Πρόσβασης στην Ελλάδα: βιβλιομετρική μελέτη με ανοικτά δεδομένα». Σε αυτή τη μελέτη εξετάζεται η περίοδος 2015–2024 (σύνολο 226.816 μοναδικές – ύστερα από ελέγχους και καθαρισμούς δεδομένων – εγγραφές, η καθεμία από τις οποίες έχει τουλάχιστον έναν/μία συγγραφέα σε ένα ελληνικό ίδρυμα) και σημειώνονται οι κύριες μεταβολές που παρατηρούνται σε τομείς όπως η πρόοδος της Ανοικτής Πρόσβασης στη χώρα μας, η εκπροσώπηση των επιστημονικών πεδίων και η απήχηση των εργασιών.

Τα δεδομένα αντλήθηκαν από την ανοικτή βιβλιογραφική βάση OpenAlex, μια απόφαση ευθυγραμμισμένη με την πολιτική του ΣΕΑΒ για την υποστήριξη της ανοικτότητας σε όλο το φάσμα της ερευνητικής πληροφορίας (βλ. υπογραφή της Διακήρυξης της Βαρκελώνης για τις Ανοικτές Πληροφορίες Έρευνας). Η μελέτη στοχεύει να είναι προσιτή στο ευρύ κοινό με την αποφυγή περιττής ορολογίας και με την παροχή διαδραστικών γραφημάτων, ώστε να μπορεί κάποιος/α να εξερευνήσει τις γενικές τάσεις ανά χρονιά. Παράλληλα, συνοδεύεται από μια ενότητα με παρατηρήσεις επί των μεθόδων που ακολουθήθηκαν.

Μπορείτε να βρείτε τη μελέτη «Δέκα χρόνια Ανοικτής Πρόσβασης στην Ελλάδα: βιβλιομετρική μελέτη με ανοικτά δεδομένα» στην ιστοσελίδα https://scholarly.heal-link.gr/surveys/tenyearsofopenaccess/.

Η υπηρεσία ABACUS (Academic Bibliometrics & Assessment Computational Utility Service) έχει μπει στην τελευταία φάση της πιλοτικής δοκιμής της. Το ABACUS αποτελεί το παρατηρητήριο ερευνητικής παραγωγής στην Ελλάδα. Οι πληροφορίες που διατίθενται ενημερώνονται από ανοικτά δεδομένα που διαχειρίζεται ο ΣΕΑΒ και απευθύνονται σε υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, ερευνητικά ιδρύματα και στην ερευνητική κοινότητα. Η παρουσίαση της ερευνητικής παραγωγής γίνεται με τη βοήθεια έξι δεικτών:

Ερευνητικά αποτελέσματα: Τι παράγουν τα ελληνικά ιδρύματα, π.χ. δημοσιεύσεις, δεδομένα, λογισμικό, διπλώματα ευρεσιτεχνίας κ.ά.
Ανοικτή Επιστήμη: Ποια κανάλια χρησιμοποιούνται για το άνοιγμα της έρευνας της χώρας, π.χ. διαδρομές ανοικτής πρόσβασης, αποθετήρια, preprints και FAIR δεδομένα.
Αντίκτυπος της έρευνας: Πού επιδρά η ελληνική ερευνητική παραγωγή, π.χ. παραπομπές, αντίκτυπος κανονικοποιημένος ανά επιστημονικό πεδίο, υιοθέτηση στη χάραξη πολιτικής και μεταφορά τεχνολογίας.
Συνεργασία: Με ποιους συνεργάζονται οι Έλληνες ερευνητές, πέρα από τα σύνορα της χώρας, ανά τομείς και επιστημονικούς κλάδους.
Χρηματοδότηση: Από πού προέρχονται οι πόροι για την έρευνα, π.χ. εθνικοί προϋπολογισμοί, προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή ιδιωτικές πηγές.
Κοινωνικός αντίκτυπος: Πώς το ερευνητικό έργο ξεπερνά τα όρια της ακαδημαϊκής κοινότητας, π.χ. με τη συμμετοχή του κοινού, την υιοθέτηση τεχνολογίας και την παρουσίασή του στα μέσα ενημέρωσης.

Κατά την πιλοτική φάση, το Advisory Board του Συνδέσμου, που έχει αναλάβει την αξιολόγηση της ποιότητας και των μετρικών, εξετάζει διεξοδικά το σύστημα και συμβάλλει στη συνεχή βελτίωσή του, με στόχο να παραδοθεί ολοκληρωμένο έως το τέλος του έτους. Χάρη στην ευελιξία του, το ABACUS επιτρέπει τη διόρθωση των δεδομένων του, ενώ οι πηγές από τις οποίες εμπλουτίζεται διευρύνονται διαρκώς. Παράλληλα, θα πραγματοποιηθούν σεμινάρια και εκπαιδεύσεις σε όλα τα ιδρύματα και τους εμπλεκόμενους φορείς. Στόχος είναι το ABACUS να καθιερωθεί ως σημείο αναφοράς και ως το πιο αξιόπιστο σύστημα, με τα πληρέστερα και ποιοτικότερα δεδομένα, στην υπηρεσία της ελληνικής ακαδημαϊκής κοινότητας.

Από τον Μάιο έως τα μέσα Σεπτεμβρίου 2026, στο Αποθετήριο ΚΑΛΛΙΠΟΣ προστέθηκαν έντεκα νέοι τίτλοι, ανεβάζοντας το σύνολο των αναρτήσεων του έτους σε είκοσι δύο. Οι νέες εκδόσεις καλύπτουν Μουσικολογία (Χάρδας & Τσούγκρας· Τζώρτζης & Ράμου), Διεθνείς Σχέσεις (Μανώλη), Οικονομική Ιστορία (Πατρώνης), Πολιτική και Διπλωματική Ιστορία (Χουρχούλης), Δίκαιο των Μέσων (Παυλόπουλος), Παιδαγωγικά (Λαζαρίδου), Γεωπληροφορική (Ιωαννίδης), Κρυπτογραφία (Καρυστινός), Υδρολογία (Γκανάτσιος) και Κινηματογράφο (Δημητριάδη). Δείτε εδώ.

Στο πλαίσιο της Ενεργής Πρόσκλησης 2026, η Κεντρική Ομάδα Υποστήριξης του Έργου ΚΑΛΛΙΠΟΣ+ παρέλαβε τις πρώτες επικαιροποιήσεις παλαιών και μεταφράσεις νέων συγγραμμάτων, οι οποίες βρίσκονται στο στάδιο της γλωσσικής/γραφιστικής επιμέλειας και της βιβλιοθηκονομικής επεξεργασίας. Για τις ανάγκες του νέου εκπαιδευτικού περιεχομένου επικαιροποιήθηκε το υποστηρικτικό υλικό για συγγραφικές ομάδες, επιμελητές/διορθωτές και μεταφραστές, και συγκεκριμένα τα Πρότυπα Συγγραφής, ο Οδηγός Επιμέλειας/Διόρθωσης, οι Λίστες Ελέγχου και οι Οδηγίες για τη Βιβλιογραφία, ενώ δημοσιεύτηκε και νέος Οδηγός Επιμέλειας για την αγγλόγλωσση απόδοση των συγγραμμάτων. Δείτε εδώ.

Μία ακόμη θεματική συλλογή, σε Διδακτική και Παιδαγωγική, προστέθηκε στις ήδη δημοσιευμένες θεματικές συλλογές για Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) και Εκπαιδευτική Τεχνολογία.

Τέλος, δημοσιεύτηκε ο Απολογισμός Δράσεων Ευαισθητοποίησης-Προβολής-Εξωστρέφειας του Έργου ΚΑΛΛΙΠΟΣ+ (2023–2026). Δείτε εδώ.

Ο ΣΕΑΒ συμμετείχε ενεργά στη 2η Διεθνή Εβδομάδα Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, που πραγματοποιήθηκε από τις 21 έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2026 στη Βιβλιοθήκη του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου, στο Ηράκλειο Κρήτης.

Στο πλούσιο πρόγραμμα του συνεδρίου ο ΣΕΑΒ εκπροσωπήθηκε με τις εξής παρουσιάσεις:

Data, Quality and Impact: How HEAL-Link’s MODIPAV supports Greek Academic Libraries — Αριέττα Παπαϊωάννου (Μονάδα Ολικής Ποιότητας Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών)
AMELib: Accessible Multi-modal Electronic Library — Ντίνα Κακάλη (Μονάδα Πληροφοριακής Παιδείας)
HEAL-Link’s Scholarly Communication Unit: Supporting Open Science — Θεοδώρα Καραΐσκου & Αθανασία Σαλαμούρα (Μονάδα Επιστημονικής Επικοινωνίας)
The OPEN Science in Greece: principles and practices of Open Science, its connections with Research Integrity and the relevant services offered by HEAL-Link — Παναγιώτης Κάβουρας (Μονάδα Διαχείρισης των Συνδρομών Ηλεκτρονικών Πηγών, Υποδομών του ΣΕΑΒ και Υποδομών Ερευνητικών Δεδομένων)

Ο ΣΕΑΒ συμμετείχε στο 18ο Συνέδριο Ανοικτής Πρόσβασης του Βερολίνου (B18), με τίτλο «Resetting the Terms of Scholarly Publishing», που πραγματοποιήθηκε από τις 15 έως τις 18 Σεπτεμβρίου 2026 στο Harnack-Haus, στο Βερολίνο. Ο ΣΕΑΒ εκπροσωπήθηκε από τον Αλέξανδρο Ηλιάκη, μέλος της Επιτροπής Ηλεκτρονικών Πηγών.

Το συνέδριο διοργανώθηκε από την OA Forward, μια διεθνή πρωτοβουλία που εξελίσσει το έργο των πρωτοβουλιών OA2020 και ESAC. Η OA Forward συνενώνει βιβλιοθήκες, κοινοπραξίες, χρηματοδότες και ερευνητικούς οργανισμούς σε πέντε ηπείρους. Στόχοι της είναι η ενίσχυση των διαπραγματεύσεων με τους εκδότες, η διασφάλιση της ακαδημαϊκής κυριαρχίας, η διαφάνεια στα κόστη και η ελεύθερη διαθεσιμότητα της έρευνας.

Βασικές θεματικές του B18:

Διαφάνεια και βιωσιμότητα χρηματοροών: παρουσίαση πορισμάτων και διεξαγωγή της Συνόδου Διαπραγματεύσεων (Negotiation Summit)
Ακαδημαϊκή κυριαρχία και Τεχνητή Νοημοσύνη: συζητήσεις για την ακεραιότητα της έρευνας και την καινοτομία στην εποχή της ΤΝ
Συμφωνίες νέας γενιάς: συντονισμός κοινοτικών επενδύσεων για ανοικτές δημοσιεύσεις

Στο πλαίσιο του συνεδρίου παρουσιάστηκε το poster “How HEAL-Link promotes Open Science and Research Integrity in Greece” (συγγραφείς: Π. Κάβουρας, Α. Ηλιάκης, Λ. Ολλανδέζου) ή «Πώς οικοδομείται στην Ελλάδα μια ολοκληρωμένη κουλτούρα Ανοικτής Επιστήμης και Ακεραιότητας της Έρευνας».

Αντιπροσωπείες ερευνητικών και χρηματοδοτικών οργανισμών από 40 χώρες και 6 ηπείρους, συμπεριλαμβανομένων των ερευνητών, ηγετικών στελεχών πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων, βιβλιοθηκών και εθνικών κοινοπραξιών βιβλιοθηκών, υπουργείων και φορέων χρηματοδότησης, ανάμεσά τους και ο ΣΕΑΒ, συγκεντρώθηκαν στο 18ο Συνέδριο Ανοικτής Πρόσβασης του Βερολίνου (B18), το οποίο πραγματοποιήθηκε στις 15–18 Σεπτεμβρίου 2026 στο Harnack House του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ στο Βερολίνο. Στόχος τους ήταν να καθορίσουν ένα κοινό σύνολο όρων σχετικά με τη διαφάνεια, τη βιωσιμότητα, τα δικαιώματα και την ακεραιότητα, προκειμένου να τεθούν οι όροι των διαπραγματεύσεων με τους επιστημονικούς εκδότες για την ανοικτή πρόσβαση.

Η δήλωση που συντάχθηκε στο Συνέδριο εκφράζει την ισχυρή συναίνεση των παρόντων αντιπροσωπειών.

Ο ΣΕΑΒ συμμετείχε στην εναρκτήρια συνάντηση του Ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος Advancing Research assessment through Integrated Open practices and Narrative ή ARION (https://www.openaire.eu/community/blogs/arion-project-launches-in-athens-partners-set-out-to-turn-research-assessment-reform-into-everyday-practice), που έγινε στην Αθήνα στις 16 και 17 Σεπτεμβρίου 2026. Το ARION εστιάζει στην προώθηση της εφαρμογής υπεύθυνης αξιολόγησης της έρευνας και των ερευνητριών/ερευνητών. Βασιζόμενο στις αρχές, την καθοδήγηση και το πρακτικό έργο προηγούμενων πρωτοβουλιών μεταρρύθμισης της αξιολόγησης της έρευνας, το ARION στοχεύει να υποστηρίξει την περαιτέρω εφαρμογή του σε ποικίλα θεσμικά πλαίσια. Για παράδειγμα, βοηθώντας τα πανεπιστήμια, τους χρηματοδότες έρευνας και άλλους ερευνητικούς οργανισμούς να ενσωματώσουν την υπεύθυνη αξιολόγηση της έρευνας στις διαδικασίες πρόσληψης και προαγωγής. Επίσης, να προωθήσουν την ενσωμάτωση δεικτών υπεύθυνης αξιολόγησης σε ψηφιακά συστήματα που διαμορφώνουν την αξιολόγηση ερευνητικών σταδιοδρομιών. Το ARION συντονίζεται από το OpenAIRE (https://www.openaire.eu/) και σε αυτό το πλαίσιο ο ΣΕΑΒ θα διενεργήσει μελέτη σκοπιμότητας εφαρμογής των narrative CVs στο χώρο της ελληνικής ακαδημαϊκής κοινότητας.

Παραρτήματα του ΣΕΑΒ

Μονάδα διαχείρισης των συνδρομών των Ηλεκτρονικών Πηγών, υποδομών του Σ.Ε.Α.Β. και υποδομών ερευνητικών δεδομένων

Ενημερώσου εδώ.

Μονάδα Ολικής Ποιότητας Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών

Ενημερώσου εδώ.

Μονάδα Εκδόσεων

Ενημερώσου εδώ.

Μονάδα Βιβλιοθηκονομικών και Πληροφοριακών Υπηρεσιών

Ενημερώσου εδώ.

Μονάδα Υποστήριξης Προσβασιμότητας

Ενημερώσου εδώ.

Μονάδα Πληροφοριακής Παιδείας

Μονάδα Επιστημονικής Επικοινώνησης

Ενημερώσου εδώ.

Ακολουθήστε μας…

Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (HEAL-Link)

Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης, Κτίριο Κεντρικής Βιβλιοθήκης,

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 54124, Μακεδονία, Ελλάδα

t: +30.2310.99 79 26 | e: support@xxxxxxxxxxxx

Want to change how you receive these emails?
You can update your preferences or unsubscribe